Tiến trình lễ hội diều làng Đan Tảo, xã Tân Minh, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội

#1
2.4. Tiến trình lễ hội

Lễ hội được diễn ra bắt đầu từ ngày 18. Tuy nhiên trong hai ngày 18 và 19 là hai ngày phụ nhằm chuẩn bị cho công tác bố trí người rước kiệu, phân công ngươi tham gia rước kiệu, công tác đón khách thập phương của từng gia đìn. Xem kẽ những công việc ấy là phần hội được tổ chức một phần nhằm mở màn cho hội chính. Hàng loạt các hoạt động được diễn ra như múa lân, thi văn nghệ, hát quan họ, chọi gà và kéo co cùng hàng loạt các trò chơi dân gian khác
Bước sang ngày 20/03 âm lịch , sau hai ngày chuẩn bị kỹ lưỡng lễ hội chính thức được mở màn từ tờ mờ sáng. Ngay từ lúc gà chưa gáy các thanh niên trai tráng trong làng cùng những người được phân công đi rước kiệu diều đã có mặt tại nhà bác trưởng họ để cùng nhau đưa kiệu ra đình làng, ra bãi tập trung trước buổi tế lễ.
Sau khi số lượng các dòng họ đã mang diều đến trình đủ thì đại diện từng dòng họ cùng các ban nghành lãnh đạo tiến hành tế lễ cùng với sự song hành của diều cái ( diều đại diện cho tất cả diều tham gia lễ hội). Lễ tế được tổ chức tại đình trước sân văn hóa của làng. Mâm lễ tế bao gồm một mâm ngũ quả, một mâm bánh giày, oản cùng hương hoa và rượu nếp. Sau đó bài tế lễ được khấn trong không khí trang nghiêm và linh thiêng. Bài tế thể hiện lòng biết ơn của nhân dân làng Đan Tảo đối với hai ông Trương Hống và Trương Hách ( nay dược tôn làm thần Hoàng Làng) đã có công xây dựng và phát triển làng. Bài tế còn thể hiện những ước vọng của nhân dân làng Đan Tảo, ước mong về sự bình an, về hạnh phúc lo đủ, ước muốn về mùa màng bội thu con người dược xung túc, mạnh khỏe.
+ Nguyên văn bài tế lễ:

VĂN TẾ LỄ HỘI DIỀU

( 3 Trống)
Hôm nay... Ngày 20 tháng 3 năm...
( Tức Ngày ... tháng...năm)
Là năm thứ ...- Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Tại: Thôn Đan Tảo- xã Tân Minh- huyện Sóc Sơn- thành phố Hà Nội.
Đoàn dân hương tiến lễ chúng con- đại diện cán bộ lãnh đạo địa phương cùng hai giới các cụ, cùng toàn thể nhân dân, anh em – con cháu- nội ngoại gần xa – của thôn Đan tảo- và các quý khách thập phương – kính lậy( Trống).
Nay- nhân ngày- lễ hội Diều của thôn Đan Tảo
Gọi là theo nghi lễ cổ truyền- có kính cẩn- thành tâm- sắm các thứ lễ vật gồm: hương hoa tinh quả- phù tửu chi nghi- Kính dâng lễ mọn- biểu lộ lòng thành( Trống).
Kính lậy Ngài- Đức Thành Hoàng - Làng Đan Tảo- cùng các liệt sĩ đã hy sinh- vì dân- vì nước( Trống).
Kính cẩn- thưa rằng: Tháng ba ân lịch- kế tiếp tục xưa- bày lễ hội diều
Cầu mong- canh diều bay bổng- tiếng sáo vút cao.
Trước án hương thờ- khói hương ngát tỏa.
Chúng con- xin thành tâm- bái thỉnh( Trống).
Thắp nén- tâm nhang, nhất tâm tưởng- vạn tâm cầu- cúi mong- Đức Thành Hoàng- cùng các ngài- thần linh- chứng giám và phù hộ cho tất cả mọi nhà- mọi người- được mọi sự tốt lành- bình an- khang thái ! (Trống).
Xin- Kính mời- Thổ công- Thổ Địa- tiền Chu tước- hậu Huyền Vũ- tả Thanh Long- huữu Bạch Hổ, liệt vị Chư thần- cùng về thụ hưởng
Cẩn cáo !( Trống 2 hồi: Vái hai cái).
Ghi chú:
Có thể thay chuông bằng trống.
Dấu cách ngắt nghỉ ngắn dài tùy theo người khấn.
Lễ 4 vái khi thỉnh 3 hồi chuông
Lễ 2 vái khi kết thúc bài tấu
Tấu xong đốt bài tấu.
Sau khi lễ tế kết thúc ban tổ chức giới thiệu từng dòng họ, từng cá nhân mang lễ cùng diều đến dự hội. Tiếp theo là đến khai mạc hội thi diều do ông Đỗ Bá Tri phát biểu. Lễ rước được bắt đầu ngay sau đó.
Mỗi năm thì số lượng dòng họ tham gia vào hội diều có sự thay đổi. Trung bình hằng năm là có 16 dòng họ tham gia trong đó có thể kể tên như: Đỗ Bá, Đỗ Trọng, Nguyễn Duy, Nguyễn Xuân, Nguyễn Hữu, Nguyễn Văn, Nguyễn Bình, Đặng Đình, Vương Văn đăng, Vương Văn Đường, Trần, Nguyễn Đức, Chương Công, Vương, Hoàng, Đặng.
Mỗi một dòng họ tùy theo số lượng diều rước nhưng cứ một kiệu diều là có 4 người khênh. Đi trước là ông trưởng họ. Đoàn theo gồm 12 người. Trang phục đó là quần áo lễ hội, áo the khăn xếp. Có thể mặc thường phục, đi rước càng đông thì lễ hội càng thêm vui.
Cách rước diều thì rước qua lễ đài. Lễ dước diều từ khu tạp trung –khu đình ra bãi thả cách đình 700m. Đi trước các dòng họ là một thiếu nữ hoặc thanh niên có khuôn mặt khôi ngô cầm biển ghi tên của dòng họ. Tiếp theo là ông trưởng họ , theo ngay sau là kiệu diều và đoàn rước. Cứ thế các dòng họ nối đuôi nhau lần lượt tiến về bãi thả. Đi trước toàn đoàn là đoàn múa lân , đi kèm là trống cờ. Tất cả tạo cho lễ hội một không khí náo nhiệt và hồ hởi.
Trong lễ hội phần lễ và phần hội được đan xen, lồng ghép vào nhau. Sau giờ nghỉ trưa phần thi thả diều chính thức được ban tổ chức tiến hành thông báo về thể lệ tổ chức thi và chấm, thời gian thả diều bắt đầu từ 13h 30 phút. Thời gian chấm thi của hội diều bắt đầu từ 14h đến 17h là kết thúc. Theo sự phân công ban đầu về vị trí của các dòng họ cùng những địa phương tới tham dự lễ hội. Ai được phân công thả diều và cầm dây diều sẵn sàng vào vị trí được sắp xếp. Toàn bộ các con cháu đứng gọn để xem diều và giúp đỡ nếu cần thiết.
Để diều được bay cao và xa thì phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như cách cân diều, thả diều và thời tiết. Đầu tiên là cách thả diều: để thả được diều thì cần ít nhất hai người. Một người cầm dây và một người cầm diều để thả. Hai người phải cách nhau từ 50m - 100m. Khi có gió người cầm diều kéo thật căng dây. Người thả lao người lên đồng thời người cầm dây kéo để diều lên cao heo chiều gió. Khi tín hiệu thả diều bắt đầu, các dòng họ không nhất thiết phải thả cùng một lúc mà theo chiều gió tính toán làm sao cho diều được lên cao và đúng lúc.
Những người tham gia thả diều phải được trang bị dụng cụ an toàn ( giầy, găng tay). Mọi người tham gia phải thực hiện đúng các quy định của ban tổ chức.
Hằng năm không chỉ diều của các dòng họ tranh nhau thi tài mà còn có diều của các nhân đến từ khắp các tỉnh về dự và góp vui như hội diều sáo Thái Nguyên, Hòa Bình, Phú Thọ, Hà Tây( nay là Hà Nội).

Quy định chấm thi thả diều truyền thống gồm có hai phần:

Yêu cầu chung:

+ Diều thi phải có màu sắc, không có đuôi
+ Diều thi dài từ 2m trở nên, phải có sáo
+ Dây diều dài từ 300m- 400m
+ Phải ghi tên của dòng họ( dài 0,70m; rộng 0,25m; cao 1,10m)

Về chấm điểm:

+ Hình thức diều =30 điểm
+ Đội hình tham gia rước thả diều= 20 điểm
+ Điểm kỹ thuật 40 điểm( diều thăng bằng ở độ cao ổn định trong thời gian chấm là 1 phút)
+ Diều tự làm = 10 điểm.

Sau khi hết thời gian chấm điểm. Lễ hội được bế mạc và lễ trao giải nhanh chóng được hoàn thành. Buổi thi kết thúc diều lại được mang về nhà trưởng họ để lưu giữ.
Ngoài phần thi diều ra thì hàng loạt trò chơi dân gian khác được mở cùng thời điểm như thi hát giao lưu quan họ, thi chọi gà, cờ tướng, thi thả chim bồ câu... và các hoạt động khác như đánh bóng chuyền, đá bóng, phi tiêu ...vv
Lễ hội diều là một lễ hội truyền thống mang đầy đủ những nét văn hóa đặc trưng của người Việt. Sau hàng trăm năm bị mai một nhưng lễ hội diều làng Đan Tảo ngày càng được biết đến nhiều hơn bởi lễ hội ngày càng thêm mở rộng , những giá trị văn hóa tiềm ẩn trong đó thể hiện những khát khao, những ước muốn vô cùng chính đáng của người dân gốc nông nghiệp.
 

Hoàng Gia

New member
#4
Cảm ơn bạn đã giới thiệu nét đẹp văn hóa dân tộc. Hy vọng sẽ được một lần về Đan Tảo dự Lễ hội!
 
Top